Czym są miejsca składowania w magazynie
W magazynie o rozbudowanej powierzchni wyznacza się strefy składowania, a w ich obrębie pojedyncze miejsca składowania, czyli lokalizacje przypisane do konkretnego regału, gniazda i poziomu. Magazyny wyposażone w regały znakuje się, nadając każdemu miejscu unikalny adres, dzięki czemu towar można jednoznacznie przypisać do konkretnego punktu na hali. Prosta ewidencja ilościowa, ograniczona do informacji o wielkości zapasu danego asortymentu, przestaje wystarczać, gdy liczba indeksów i lokalizacji rośnie.
Wybór sposobu organizacji miejsc składowania zależy od specyfiki magazynu, rodzaju przechowywanych towarów oraz wymagań logistycznych firmy. Poniżej opisujemy najczęściej stosowane rozwiązania oraz zasady, które ułatwiają ich wdrożenie. Więcej informacji o narzędziach wspierających te procesy znajduje się na stronie dotyczącej programu magazynowego w chmurze.
Regały paletowe
Regały paletowe to najczęściej stosowany sposób składowania w magazynach, w których przechowuje się palety z towarem. Pozwalają na pełne wykorzystanie wysokości hali oraz ułatwiają operacje załadunkowe i rozładunkowe realizowane wózkami widłowymi. Takie rozwiązanie zapewnia optymalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej przy jednoczesnym zachowaniu łatwego dostępu do zapasów, co usprawnia procesy logistyczne.
Regały półkowe
Regały półkowe sprawdzają się w magazynach, w których przechowywane są mniejsze przedmioty nieskładowane na paletach. Pozwalają wykorzystać przestrzeń w poziomie, zapewniając jednocześnie łatwy dostęp do produktów. Efektywne składowanie drobnych towarów sprzyja organizacji i optymalizacji procesów magazynowych, zwłaszcza w magazynach z szeroką gamą asortymentu.
Systemy push-back
Systemy push-back sprawdzają się w magazynach, w których przechowywane są produkty o dużej rotacji i różnych partiach tego samego indeksu. Nowe palety wpycha się od strony korytarza, a wcześniej załadowane przesuwają się w głąb konstrukcji na prowadnicach, dlatego pobranie towaru odbywa się od tej samej strony, z której go załadowano, zgodnie z zasadą LIFO (Last In, First Out). Rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie liczy się gęstość składowania i szybki dostęp do świeżo przyjętej partii, a rotacja według daty ważności nie jest priorytetowa.
Systemy przepływowe
Systemy przepływowe sprawdzają się w magazynach, w których przechowywane są produkty o dużej rotacji, na przykład w branży spożywczej. Palety umieszcza się na rolkach ustawionych na pochyłej płaszczyźnie, dzięki czemu przesuwają się grawitacyjnie w stronę strefy pobrania, a najwcześniej przyjęty towar jest zawsze dostępny jako pierwszy. Rozwiązanie zapewnia zgodność z zasadą FIFO i pozwala na szybszą rotację zapasów, co minimalizuje ryzyko przeterminowania produktów.
Magazyny wysokiego składowania
Magazyny wysokiego składowania sprawdzają się tam, gdzie liczy się maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni. Umożliwiają składowanie towarów na dużej wysokości przy zachowaniu łatwego dostępu do nich za pomocą wózków widłowych z podnoszeniem masztu lub wózków systemowych. Takie rozwiązanie znacząco zwiększa pojemność magazynu i pozwala przechowywać większą ilość towarów bez rozbudowy powierzchni zabudowy.
Warto zwrócić uwagę również na sposób oznakowania miejsc składowania oraz wyposażenie magazynu w odpowiednie urządzenia, takie jak wózki widłowe, regały, rampy załadunkowe czy systemy oświetleniowe. Bez spójnego oznakowania nawet dobrze dobrany regał nie przełoży się na sprawną obsługę zamówień.
Porównanie systemów składowania
Poniższe zestawienie porządkuje opisane rozwiązania według zasady rotacji zapasów, wykorzystania przestrzeni oraz typowego zastosowania. Ułatwia to wybór systemu odpowiedniego dla konkretnego profilu magazynu.
| System składowania | Zasada rotacji | Wykorzystanie przestrzeni | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Regały paletowe | Dowolna, zależna od organizacji | Wysokość hali, szeroki dostęp | Magazyny wielobranżowe, szeroki asortyment |
| Regały półkowe | Dowolna, zależna od organizacji | Przestrzeń w poziomie | Drobny asortyment, e-commerce |
| Systemy push-back | LIFO | Wysoka gęstość składowania | Duża rotacja, jedna partia na kanał |
| Systemy przepływowe | FIFO | Wysoka gęstość, jeden kanał na indeks | Branża spożywcza, produkty z datą ważności |
| Magazyny wysokiego składowania | Dowolna, zależna od organizacji | Maksymalna wysokość hali | Duże wolumeny, ograniczona powierzchnia zabudowy |
Organizacja miejsc składowania w magazynie
Organizacja miejsc składowania w magazynie to istotny element efektywnego zarządzania przestrzenią magazynową. W miarę jak magazyny stają się coraz większe, a zapasy rosną, tradycyjne metody ewidencji przestają wystarczać. Dlatego wdraża się zaawansowane systemy zarządzania magazynem, takie jak WMS (Warehouse Management System), które umożliwiają precyzyjne śledzenie lokalizacji każdego produktu. Dzięki temu magazynierzy szybciej odnajdują i pobierają towary, co usprawnia pracę i skraca czas realizacji zamówień.
Nowoczesne magazyny dzieli się na strefy składowania, co pozwala na lepszą organizację przestrzeni i optymalizację procesów logistycznych. Każda strefa może być przeznaczona dla określonego typu produktów lub etapu procesu magazynowego, na przykład strefa przyjęć, strefa kompletacji zamówień czy strefa wysyłki. Takie podejście ułatwia zarządzanie przepływem towarów i zwiększa efektywność pracy magazynu. Strefy dostosowuje się również do specyficznych wymagań przechowywania różnych rodzajów produktów, co jest istotne w przypadku towarów wymagających specjalnych warunków, na przykład chłodniczych lub niebezpiecznych materiałów.
Systemy adresowania
W magazynach wyposażonych w regały stosuje się system adresowania, który pozwala na jednoznaczne określenie lokalizacji każdego produktu. Każdy regał, a nawet każde miejsce paletowe, otrzymuje unikalny identyfikator w postaci kodu alfanumerycznego, umożliwiający szybkie zlokalizowanie towaru przy kompletacji zamówień czy inwentaryzacji. System adresowania integruje się z WMS, dzięki czemu informacje o lokalizacji produktów aktualizują się automatycznie w czasie rzeczywistym, również z poziomu programu magazynowego online dostępnego dla magazynierów na urządzeniach mobilnych.
Wprowadzenie systemu adresowania i strefowania w magazynie przynosi wymierne korzyści. Przede wszystkim skraca czas potrzebny na odnalezienie produktów, co przekłada się na szybszą realizację zamówień i wyższe zadowolenie klientów. Ułatwia również kontrolę stanów magazynowych i przeprowadzanie inwentaryzacji, ponieważ magazynierzy mogą łatwo zlokalizować każdy produkt, co minimalizuje ryzyko pomyłek i zagubienia towarów. System adresowania pozwala też na optymalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej, co ma istotne znaczenie w dużych magazynach, gdzie efektywne zarządzanie przestrzenią przekłada się na wymierne oszczędności.
Miejsca składowania w różnych branżach
Wymagania wobec miejsc składowania różnią się w zależności od branży i charakteru przechowywanego asortymentu. Poniżej kilka przykładów podejść stosowanych w różnych sektorach.
- E-commerce - drobny, zróżnicowany asortyment wymaga regałów półkowych i gęstej siatki lokalizacji, a rotacja towarów opiera się na klasyfikacji ABC dopasowanej do popytu.
- Branża spożywcza - obowiązkowa zasada FIFO oraz osobne strefy temperaturowe (sucha, chłodnia, mroźnia) wymuszają stosowanie systemów przepływowych i push-back z kontrolą dat ważności.
- Farmacja - lokalizacje podlegają dodatkowej walidacji zgodności z warunkami przechowywania, takimi jak temperatura i wilgotność, oraz pełnej identyfikowalności partii i numerów serii.
- Motoryzacja i części zamienne - duża liczba indeksów o niskiej rotacji wymaga precyzyjnego adresowania oraz łączenia regałów paletowych i półkowych w jednym magazynie.
- Odzież i tekstylia - sezonowość asortymentu oraz duża liczba wariantów rozmiaru i koloru wymagają elastycznego przypisywania lokalizacji i częstej reorganizacji stref.
Lokalizacja palet
Wdrożenie systemu lokalizacji palet w czasie rzeczywistym pozwala na szybkie odnalezienie w magazynie każdej oznakowanej palety, a także umożliwia automatyczne przeprowadzenie inwentaryzacji. Głównym celem zastosowania identyfikacji radiowej lub kodów kreskowych jest automatyzacja procesów związanych z identyfikacją oraz umiejscowieniem palet. Program magazynowy pozwala lokalizować palety, magazynierów oraz wózki widłowe pracujące w magazynie, pod warunkiem wyposażenia nośników logistycznych, pracowników i wózków w odpowiednie narzędzia identyfikacji.
Rejestr miejsc składowania w systemie
Z poziomu rejestru miejsc składowania dostępna jest funkcja wyświetlająca historię obrotów związaną z danym miejscem. Wyświetlają się pozycje dokumentów magazynowych przyjęcia oraz wydania, które powodowały zmianę stanu danej lokalizacji. Dane prezentowane są w standardowej tabeli, w której dokumenty grupują się miesięcznie według okresu wystawienia, w kolejności malejącej - od góry wyświetlają się ostatnio wystawione dokumenty. Użytkownik ma do dyspozycji standardowe funkcje filtrowania, sortowania oraz eksportu danych.
Z tego samego poziomu można wyświetlić okno z informacją o stanach magazynowych towarów znajdujących się w danej lokalizacji, w postaci tabeli zawierającej indeks towarowy, nazwę, jednostkę miary oraz ilość. Dostępne są te same funkcje sortowania, filtrowania i eksportowania danych, co ułatwia bieżącą kontrolę zapasów bez konieczności przechodzenia do osobnego modułu.
Dopisanie nowego miejsca składowania
Nowe miejsce adresowe dopisuje się w pozycji menu Nowa lokalizacja lub przez użycie funkcji Dopisz w kartotece miejsc adresowych. Po uruchomieniu tej pozycji menu wyświetla się formularz dopisania miejsca adresowego. Oznaczenie miejsca adresowego ma format AA-BB-C-D, gdzie AA to regał, BB to gniazdo, C to wysokość (poziom), a D to paleta (gniazdo paletowe). Parametry miejsca adresowego dzielą się na kategorie: regał, gniazdo, wysokość, gniazdo paletowe, a także status lokalizacji i inne, wybierane przez zaznaczenie pola wyboru lub zapisanie informacji.
Parametry lokalizacji definiuje się w skorowidzach, a lista wartości tworzy się dynamicznie na podstawie zapisanych w programie skorowidzów oraz stanu aktywności ich pozycji. Po wprowadzeniu modyfikacji w skorowidzach dotyczących miejsc adresowych, w tym po zmianie aktywności pozycji skorowidza, należy odświeżyć ustawienia okna dopisania miejsca adresowego poleceniem Odśwież, dostępnym pod prawym przyciskiem myszy w obszarze zmienianej grupy informacji. Regał, gniazdo, poziom oraz gniazdo paletowe to informacje obowiązkowe przy dopisywaniu miejsc adresowych.
Korzyści z wdrożenia systemu miejsc składowania
Wdrożenie systemu miejsc składowania zintegrowanego z WMS przekłada się na kilka wymiernych efektów operacyjnych. Poniżej najważniejsze z nich, obserwowane w magazynach po przejściu z ewidencji ręcznej lub arkuszy kalkulacyjnych na system klasy WMS.
- Skrócenie czasu kompletacji zamówień dzięki jednoznacznemu adresowaniu i podpowiadaniu najkrótszej trasy pobrania.
- Redukcja pomyłek magazynowych wynikających z ręcznego zapisu lokalizacji lub braku aktualnej ewidencji stanów.
- Pełna identyfikowalność partii i numerów serii, istotna przy reklamacjach, wycofaniu towaru lub kontroli jakości.
- Automatyzacja inwentaryzacji dzięki identyfikacji radiowej lub kodom kreskowym przypisanym do każdej lokalizacji.
- Lepsze wykorzystanie powierzchni magazynowej dzięki autolokacji uwzględniającej rotację i wielkość towaru.
Decyzja o inwestycji w program magazynowy WMS najczęściej zapada, gdy liczba lokalizacji i indeksów przekracza możliwości ręcznej kontroli, a koszty pomyłek zaczynają przewyższać koszt wdrożenia systemu. Więcej argumentów przemawiających za taką decyzją znajduje się na stronie poświęconej temu, dlaczego warto zainwestować w program do zarządzania magazynem.
