Awizacja towaru - klasa towaru a rampa i sprzęt przeładunkowy

Awizacja towaru a klasyfikacja w kartotece

Awizacja towaru odpowiada na pytanie, czym jest to, co jedzie w pojeździe, a nie ile tego jedzie. Rodzaj towaru wynika z kartoteki: indeks ma przypisane cechy, które nie zmieniają się od dostawy do dostawy. Należą do nich sposób jednostkowania i wymagana temperatura, a także klasa ADR i informacja, czy jednostki wolno piętrzyć.

Od tych cech zależy, na którą rampę system może skierować pojazd, jakiego sprzętu wymaga rozładunek i jak długie okno trzeba zarezerwować. Osobną sprawą jest ładunek, czyli konkretna dostawa z liczbą palet i numerami SSCC. Ten wątek omawia artykuł o awizacji ładunków i załadunków, a tutaj punkt ciężkości leży na klasyfikacji.

Reguła: cechę stałą zapisuje się raz w kartotece, a w awizacji wskazuje się tylko indeks. Wymagania rampy system wylicza sam, więc dostawca nie musi ich znać.

Takie rozdzielenie ogranicza błędy. Dostawca nie wybiera rampy z listy i nie deklaruje, czy towar jest niebezpieczny, bo mógłby to zrobić błędnie. Wystarczy numer indeksu, a reszta pochodzi z danych, za które odpowiada magazyn. Gdy indeks nie ma przypisanej klasy, awizacja trafia do bufora i czeka na uzupełnienie kartoteki.

Towar paletowy i towar luzem

Najprostszy podział dotyczy sposobu rozładunku. Towar paletowy zdejmuje się wózkiem czołowym przez tylną bramę pojazdu, a jednostki ustawia się w strefie przyrampowej. Towar luzem (kartony i worki) wymaga rozładunku ręcznego albo przenośnikiem, więc blokuje rampę znacznie dłużej niż ta sama liczba sztuk na paletach.

Do trzeciej grupy należy towar wielkogabarytowy, który przekracza obrys palety albo wysokość bramy. Bywa rozładowywany wózkiem bocznym lub suwnicą i często wymaga osobnego stanowiska. O nośnikach i wymianie palet z kontrahentami pisze artykuł o awizo dostawy palet.

Kartoteka powinna też przechowywać kod GTIN, czyli globalny numer jednostki handlowej. Skan GTIN na kartonie pozwala zidentyfikować towar przy przyjęciu i porównać go z awizacją. Zasady nadawania numeru opisuje strona GTIN w GS1 Polska, a etykiety na paletach - artykuł o etykiecie logistycznej GS1.

Towar chłodzony i mrożony w awizacji

Towar wymagający kontroli temperatury zmienia wszystkie parametry awizacji. Towary głęboko mrożone przewozi się zwykle w temperaturze nie wyższej niż -18 °C, a wiele leków wymaga zakresu od 2 do 8 °C. Każde przekroczenie w czasie rozładunku może zdyskwalifikować partię, więc czas otwarcia naczepy jest ograniczany.

Wynikają z tego wymagania wobec rampy. Brama z uszczelnieniem ogranicza wnikanie ciepłego powietrza, a bufor w strefie chłodzonej pozwala odłożyć palety bez przerwy w łańcuchu chłodniczym. Zwykła rampa w hali o temperaturze otoczenia nie spełnia tych warunków, nawet jeśli jest wolna.

Awizacja powinna więc zawierać wymaganą temperaturę z kartoteki oraz zakres akceptowalny przy przyjęciu. Pomiar w chwili otwarcia naczepy porównuje się z zakresem, a odchylenie kieruje towar do kwarantanny. Przy artykułach z krótkim terminem ważności dochodzi kolejność wydawania FEFO, którą porządkuje tekst o partiach produkcyjnych i datach ważności.

Reguła: awizacja towaru chłodzonego nie może zostać zatwierdzona na rampie bez uszczelnienia i bez miejsca w strefie chłodzonej w tym samym oknie.

Branża spożywcza dodaje własne wymagania dokumentacyjne, opisane w artykule o logistyce w branży spożywczej. Dla planisty istotny jest jeden wniosek: rampa chłodnicza to zasób ograniczony, więc okna dla takich dostaw trzeba rezerwować z większym wyprzedzeniem i większym zapasem czasu.

Towar niebezpieczny ADR i dobór rampy

Towary niebezpieczne przewozi się według umowy ADR, która dzieli je na dziewięć klas. W kartotece wystarczy pole wskazujące, że indeks podlega ADR, oraz numer UN z klasą. Reszta wynika z reguł: rampa wyznaczona dla materiałów niebezpiecznych, wymagane dokumenty przewozowe i wyposażenie pojazdu.

Ważnym ograniczeniem jest segregacja. Niektóre klasy nie mogą stać obok siebie w tej samej strefie, więc system nie powinien przydzielać dwóm takim dostawom sąsiednich okien na jednej rampie. Reguły segregacji zapisuje się w tabeli zgodności klas i sprawdza przy każdej rezerwacji.

Kierowca transportu ADR przechodzi też dodatkową kontrolę dokumentów na bramie. System sprawdza je przed wydaniem zgody na wjazd, zanim pojazd zbliży się do strefy magazynowej. Dane ładunku ADR, takie jak numer UN i limity ilości, opisuje artykuł o danych ładunku w awizacji. Zasady dokowania i pojemności bram porządkuje strona o rezerwowaniu doków magazynowych.

Sprzęt przeładunkowy wynikający z klasy towaru

Klasa towaru wskazuje nie tylko rampę, ale i sprzęt, który magazyn musi mieć w gotowości. Planista przyjęć przygotowuje wózki przed przyjazdem pojazdu, więc informacja o klasie musi dotrzeć do niego wcześniej niż do kierowcy. Sprzęt można zapisać jako listę wymagań powiązaną z klasą.

• Wózek czołowy - standardowy sprzęt dla palet EUR i przemysłowych rozładowywanych bramą tylną.
• Wózek boczny - potrzebny przy towarach długich, które nie mieszczą się w przejściu między regałami.
• Przenośnik teleskopowy - skraca rozładunek kartonów luzem, bo eliminuje chodzenie z każdą sztuką.
• Mostek rampowy o odpowiedniej nośności - dobierany do masy jednostek i wózka, który wjeżdża do naczepy.

Przy planowaniu warto zwrócić uwagę, że sprzęt jest zasobem współdzielonym. Jeśli dwa pojazdy klasy wielkogabarytowej mają okna w tej samej godzinie, a magazyn dysponuje jednym wózkiem bocznym, plan jest niewykonalny, choć rampy są wolne. Kontrolę takich zasobów dodaje się do sprawdzenia obłożenia ramp, które opisuje artykuł o awizacji dostawy jako planie dnia.

Informacja o sprzęcie trafia dalej do pracowników przyjęcia. Po zatwierdzeniu awizacji WMS może wygenerować zlecenie przyjęcia z klasą towaru, a magazynier widzi je na terminalu. Pracę na kolektorach opisuje tekst o aplikacji magazynowej na Androida.

Czas okna i rampa według klasy towaru

System łączy klasy towarów z awizacji z możliwościami ramp. Pozycje awizacji dostarczają wymagań, a każda rampa ma opisane możliwości: uszczelnienie chłodnicze, stanowisko ADR, przenośnik. Do zapytania wystarczy zagregować wymagania wszystkich pozycji, bo jedna niebezpieczna paleta wystarcza, żeby cała dostawa wymagała rampy ADR.

DECLARE @chlod BIT, @adr BIT, @luz BIT;

SELECT @chlod = MAX(CASE WHEN t.TempMax IS NOT NULL THEN 1 ELSE 0 END),
       @adr   = MAX(CAST(t.Adr AS INT)),
       @luz   = MAX(CASE WHEN t.KlasaObslugi = 'luz' THEN 1 ELSE 0 END)
FROM dbo.PozycjaAwizacji AS pa
JOIN dbo.Towar AS t ON t.Id = pa.TowarId
WHERE pa.AwizacjaId = @awizacjaId;

SELECT r.Id, r.Nazwa
FROM dbo.Rampa AS r
WHERE (@chlod = 0 OR r.MaUszczelnienieChlod = 1)
  AND (@adr   = 0 OR r.StanowiskoAdr = 1)
  AND (@luz   = 0 OR r.MaPrzenosnik = 1)
ORDER BY r.Nazwa;

Zapytanie zwraca tylko rampy, które spełniają wszystkie wymagania. Dopiero spośród nich wybiera się termin, czyli w kalendarzu pokazuje się wyłącznie okna pasujących bram. Nazwy tabel i kolumn są przykładowe.

Dostawy mieszane

Jeden pojazd bywa załadowany towarami różnych klas. System stosuje wtedy najostrzejsze wymagania wszystkich pozycji, co zawęża listę ramp i wydłuża okno. Dostawcy często opłaca się rozdzielić taki transport na dwie awizacje, bo dwa krótsze okna na zwykłych rampach są łatwiejsze do znalezienia niż jedno długie na rampie specjalnej.

Decyzja należy jednak do dostawcy i planisty, a nie do algorytmu. Podział ładunku w jednym pojeździe wymaga dwóch rozładunków tego samego dnia, a to zwiększa czas postoju. System powinien pokazać oba warianty z różnicą czasu, żeby wybór był świadomy.

Czas okna również wynika z klasy. Kartoteka przechowuje czas jednostkowy dla klasy, a system mnoży go przez liczbę jednostek z ładunku i dodaje część stałą. Parametry poprawia się na podstawie historii, bo rzeczywisty czas rozładunku towaru luzem odbiega od szacunku częściej niż paletowego. Zasady rezerwacji i długości okien porządkuje tekst o oknach czasowych.

Towar wartościowy i towar kruchy

Poza klasami podstawowymi kartoteka może zawierać cechy, które nie zmieniają rampy, ale zmieniają sposób przyjęcia. Towar wartościowy, na przykład elektronika, wymaga ograniczonego dostępu do strefy i pełnej weryfikacji opakowań przy rozładunku. Towar kruchy nie może być piętrzony, więc zajmuje więcej miejsca na naczepie i w strefie przyrampowej.

• Ograniczony dostęp - rampa monitorowana kamerą, z listą osób uprawnionych do odbioru.
• Zakaz piętrzenia - palety ustawiane tylko w jednej warstwie, co wydłuża czas rozładunku i zwiększa zajętość bufora.

Cechy te trafiają do awizacji tak samo jak temperatura czy ADR: system czyta je z kartoteki i uwzględnia przy planowaniu okna oraz miejsca w buforze. Dzięki temu planista nie musi pamiętać o wyjątkach, a kierownik zmiany widzi je na liście przyjęć z odpowiednim oznaczeniem.

Kartoteka towarowa jako źródło reguł

Cała logika opiera się na jakości kartoteki. Jeśli w indeksie brakuje klasy obsługi lub znacznika ADR, system nie ma z czego wyliczyć wymagań i wybierze rampę domyślną. Skutki takiej pomyłki widać dopiero przy przyjęciu, kiedy palety towaru chłodzonego stoją na zwykłej rampie.

Przykład poniżej pokazuje minimalną strukturę tabeli towarów z ograniczeniami. Ograniczenie CHECK pilnuje, żeby klasa należała do dozwolonego zbioru, a zakres temperatur miał sens. Ograniczenia opisuje dokumentacja CHECK w Microsoft Learn.

CREATE TABLE dbo.Towar (
    Id           INT IDENTITY PRIMARY KEY,
    Indeks       VARCHAR(40)  NOT NULL UNIQUE,
    Gtin         CHAR(14)     NULL,
    KlasaObslugi VARCHAR(12)  NOT NULL DEFAULT 'paleta',
    TempMin      DECIMAL(4,1) NULL,
    TempMax      DECIMAL(4,1) NULL,
    Adr          BIT          NOT NULL DEFAULT 0,
    Pietrowalny  BIT          NOT NULL DEFAULT 1,
    CONSTRAINT CK_Towar_Klasa CHECK (KlasaObslugi IN ('paleta', 'luz', 'gabaryt')),
    CONSTRAINT CK_Towar_Temp  CHECK (TempMin IS NULL OR TempMax IS NULL OR TempMin <= TempMax)
);

Zmiana klasy powinna działać tylko na przyszłe awizacje. Wizyty już zatwierdzone zachowują wymagania sprzed zmiany albo trafiają do ponownej weryfikacji planisty, żeby rampa nie zmieniła się w dniu dostawy bez uprzedzenia. Historię zmian zapisuje się w osobnej tabeli, dzięki czemu wiadomo, kto i kiedy zmienił daną cechę.

Integracja z ERP zasila kartotekę nowymi indeksami razem z cechami, a magazyn uzupełnia klasy obsługi, których ERP nie zna. Zgłoszenia od dostawców odwołują się do tych samych indeksów, więc jedno miejsce prawdy wystarcza. Ogólny opis modułu awizacji jako produktu znajduje się na stronie awizacja na portalu awizacji, a proces przyjęcia po rozładunku omawia tekst o przyjęciu towaru do magazynu.

Kontrola kompletności kartoteki

Braki w kartotece najlepiej wychwytywać, zanim pojazd stanie przy bramie. Zapytanie poniżej wybiera indeksy z nadchodzących awizacji, które nie mają numeru GTIN albo mają wypełnioną tylko jedną granicę temperatury. Wynik trafia do osoby prowadzącej kartotekę jako lista zadań.

SELECT DISTINCT t.Indeks
FROM dbo.PozycjaAwizacji AS pa
JOIN dbo.Awizacja AS a ON a.Id = pa.AwizacjaId
JOIN dbo.Towar    AS t ON t.Id = pa.TowarId
WHERE a.OknoOd >= SYSDATETIME()
  AND a.Ach IN ('0', '1')
  AND (t.Gtin IS NULL
       OR CASE WHEN t.TempMin IS NULL THEN 0 ELSE 1 END
       <> CASE WHEN t.TempMax IS NULL THEN 0 ELSE 1 END);

Zapytanie można uruchamiać zadaniem cyklicznym, które codziennie rano wysyła listę do działu magazynu. Im wcześniej brak zostanie uzupełniony, tym mniej awizacji zatrzyma się w buforze, a planista nie będzie musiał ustalać rampy ręcznie w dniu dostawy.