Firma decydująca się na wdrożenie systemu do magazynu staje przed pytaniem o model uruchomienia oprogramowania - lokalnie, na własnych serwerach, czy w chmurze zewnętrznego dostawcy. Model lokalny (on-premise) oznacza instalację i uruchomienie systemu WMS na infrastrukturze IT należącej do firmy, pod pełną kontrolą własnego zespołu technicznego. Ten artykuł opisuje, jak wygląda takie wdrożenie w praktyce - jakiego sprzętu wymaga, jaką rolę odgrywa dział IT w codziennym utrzymaniu systemu, ile kosztuje własna serwerownia oraz w jakich sytuacjach model lokalny pozostaje dobrym wyborem mimo rosnącej popularności rozwiązań chmurowych.
Czym jest wdrożenie systemu do magazynu w modelu lokalnym
Wdrożenie w modelu lokalnym polega na zainstalowaniu oprogramowania magazynowego bezpośrednio na serwerze fizycznym lub wirtualnym znajdującym się w siedzibie firmy albo w wynajętej serwerowni, nad którą firma zachowuje pełną kontrolę administracyjną. W odróżnieniu od rozwiązań chmurowych, gdzie dostawca oprogramowania odpowiada za utrzymanie infrastruktury, w modelu on-premise to firma decyduje o parametrach sprzętu, harmonogramie aktualizacji, kopiach zapasowych i dostępie do bazy danych. Baza danych systemu, konfiguracja oraz wszystkie pliki związane z pracą magazynu fizycznie znajdują się na nośnikach będących własnością firmy, co dla wielu organizacji stanowi podstawowy argument przemawiający za tym modelem.
Wybór modelu lokalnego nie wyklucza dostępu przez sieć - pracownicy magazynu logują się do systemu z terminali, komputerów stacjonarnych i skanerów kodów kreskowych podłączonych do tej samej sieci lokalnej, na której pracuje serwer. Różnica względem chmury dotyczy przede wszystkim tego, gdzie fizycznie znajdują się dane i kto odpowiada za ich dostępność.
Infrastruktura sprzętowa potrzebna do uruchomienia systemu on-premise
Uruchomienie systemu magazynowego lokalnie wymaga przygotowania odpowiedniej infrastruktury sprzętowej jeszcze przed rozpoczęciem wdrożenia. Skala potrzebnego sprzętu zależy od liczby jednoczesnych użytkowników, wolumenu transakcji magazynowych oraz liczby zintegrowanych urządzeń, takich jak terminale radiowe czy drukarki etykiet.
Serwer i zasoby sprzętowe magazynu
Podstawowym elementem infrastruktury jest serwer z zainstalowanym systemem operacyjnym oraz silnikiem bazy danych, na którym działa system magazynowy SQL. Dla mniejszych magazynów wystarcza pojedynczy serwer fizyczny lub maszyna wirtualna, natomiast przy większej liczbie użytkowników i wysokim wolumenie transakcji zaleca się rozdzielenie roli serwera bazy danych i serwera aplikacyjnego, a także wdrożenie mechanizmu redundancji, np. drugiego serwera gotowego do przejęcia pracy w razie awarii. Istotne są również regularne kopie zapasowe zapisywane poza głównym serwerem, ponieważ awaria pojedynczego dysku bez aktualnego backupu może oznaczać utratę danych o całym stanie magazynu.
Sieć lokalna i stanowiska pracy w magazynie
Poza samym serwerem system wymaga stabilnej sieci lokalnej łączącej stanowiska komputerowe, terminale radiowe i drukarki z serwerem aplikacji. Prawidłowa konfiguracja programu magazynowego obejmuje ustawienie adresacji sieciowej, uprawnień dostępu do poszczególnych modułów oraz parametrów wydajnościowych dopasowanych do liczby jednoczesnych połączeń. W halach magazynowych o dużej powierzchni istotne jest też pokrycie sygnałem WiFi całego obszaru, tak aby terminale radiowe łączyły się z serwerem bez przerw, niezależnie od odległości od punktu dostępowego.
Rola działu IT w utrzymaniu systemu magazynowego
W modelu lokalnym to wewnętrzny dział IT firmy, a nie dostawca oprogramowania, odpowiada za bieżące funkcjonowanie infrastruktury, na której pracuje system magazynowy. Zakres obowiązków obejmuje monitorowanie pracy serwera, instalowanie aktualizacji systemu operacyjnego i bazy danych, wykonywanie oraz testowanie kopii zapasowych, a także reagowanie na awarie sprzętu poza standardowymi godzinami pracy magazynu. Administrator programu magazynowego zarządza również uprawnieniami użytkowników, konfiguracją modułów oraz integracją z innymi systemami firmy, na przykład księgowym czy ERP.
Zatrudnienie lub oddelegowanie pracownika do opieki nad systemem to koszt, który warto uwzględnić już na etapie planowania wdrożenia. W mniejszych firmach obowiązki administratora systemu bywają łączone z innymi zadaniami działu IT, natomiast przy większej skali działania - kilku magazynach lub setkach jednoczesnych użytkowników - uzasadnione staje się wydzielenie odrębnego stanowiska lub zespołu odpowiedzialnego wyłącznie za utrzymanie infrastruktury magazynowej.
Bezpieczeństwo danych przechowywanych lokalnie
Przechowywanie danych magazynowych na własnych serwerach oznacza, że firma sama odpowiada za ich ochronę przed utratą, nieautoryzowanym dostępem i awarią sprzętu. Z jednej strony to dodatkowy obowiązek, z drugiej - pełna kontrola nad tym, gdzie fizycznie znajdują się informacje o stanach magazynowych, kontrahentach i cenach, bez przekazywania ich na serwery zewnętrznego dostawcy. Dla firm działających w branżach z restrykcyjnymi wymogami ochrony danych, na przykład farmaceutycznej, obronnej czy finansowej, argument ten bywa rozstrzygający przy wyborze modelu wdrożenia.
Poziom bezpieczeństwa systemu lokalnego zależy od kilku elementów skonfigurowanych przez dział IT: podziału uprawnień, tak aby każdy pracownik miał dostęp wyłącznie do modułów potrzebnych na jego stanowisku, opisanego przy okazji ról i użytkowników w systemie WMS, a także prawidłowo skonfigurowanego mechanizmu logowania i autoryzacji ograniczającego ryzyko dostępu osób nieuprawnionych. Ważnym elementem pozostaje też fizyczne zabezpieczenie samej serwerowni - kontrola dostępu do pomieszczenia, zasilanie awaryjne oraz klimatyzacja chroniąca sprzęt przed przegrzaniem.
Kopie zapasowe bazy danych systemu magazynowego warto przechowywać w co najmniej dwóch niezależnych lokalizacjach - na dodatkowym nośniku w serwerowni oraz poza siedzibą firmy, tak aby awaria lub zdarzenie losowe w jednym miejscu nie oznaczało utraty całej historii operacji magazynowych.
Koszty własnej serwerowni i infrastruktury IT
Model lokalny wiąże się z inwestycją początkową, której model chmurowy pozwala uniknąć. Firma musi zakupić lub wynająć serwer, oprogramowanie systemowe i licencje bazy danych, zapewnić zasilanie awaryjne (UPS) oraz - w przypadku większych wdrożeń - klimatyzację pomieszczenia serwerowego. Do tego dochodzą koszty utrzymania: czas pracy działu IT poświęcony na administrację, wymianę sprzętu po kilku latach eksploatacji oraz ewentualną naprawę podzespołów ulegających awarii.
Model lokalny a chmura w skrócie
Porównanie obu modeli warto sprowadzić do kilku wymiarów, które w praktyce najbardziej wpływają na decyzję firmy. Program magazynowy w chmurze przenosi większość kosztów początkowych na miesięczny abonament i zdejmuje z firmy obowiązek utrzymania sprzętu, ale oznacza też, że dane fizycznie znajdują się poza siedzibą firmy, a dostępność systemu zależy od stabilności połączenia z Internetem.
| Obszar | Model lokalny (on-premise) | Model w chmurze |
|---|---|---|
| Koszt początkowy | Wyższy - zakup sprzętu i licencji | Niższy - opłata abonamentowa |
| Kontrola nad danymi | Pełna, dane w siedzibie firmy | Częściowa, dane u dostawcy chmury |
| Utrzymanie infrastruktury | Po stronie działu IT firmy | Po stronie dostawcy usługi |
| Zależność od Internetu | Praca możliwa bez stabilnego łącza | Wymaga stałego dostępu do Internetu |
| Czas uruchomienia nowej lokalizacji | Dłuższy - zakup i konfiguracja sprzętu | Krótszy - aktywacja konta |
Kiedy model lokalny ma sens dla firmy
Model lokalny pozostaje uzasadnionym wyborem w kilku konkretnych sytuacjach, niezależnie od rosnącej popularności rozwiązań chmurowych. Pierwszą z nich są branże objęte restrykcyjnymi wymogami dotyczącymi przechowywania danych, w których przepisy lub polityka bezpieczeństwa organizacji wymagają, aby informacje nie opuszczały infrastruktury firmy. Drugą sytuacją jest brak stabilnego dostępu do Internetu w lokalizacji magazynu - system lokalny działa niezależnie od dostępności sieci zewnętrznej, ponieważ serwer i stanowiska pracy znajdują się w tej samej sieci lokalnej.
Model on-premise sprawdza się też w firmach, które dysponują już własnym działem IT i infrastrukturą serwerową wykorzystywaną także przez inne systemy - dołożenie kolejnej aplikacji do istniejącej serwerowni bywa tańsze niż uruchamianie oddzielnej usługi chmurowej. Przy wyborze dostawcy oprogramowania warto sprawdzić, czy oferuje on wsparcie dla obu modeli wdrożenia, co pozwala podjąć decyzję dopasowaną do realnych potrzeb firmy, a nie wyłącznie do bieżącej oferty rynkowej - więcej o wyborze dostawcy opisuje strona dostawcy systemów klasy WMS.
Etapy wdrożenia systemu lokalnego krok po kroku
Wdrożenie systemu magazynowego w modelu lokalnym przebiega w kilku etapach, które warto zaplanować z wyprzedzeniem, zanim sprzęt trafi do serwerowni firmy.
- Analiza wymagań i dobór sprzętu - określenie liczby użytkowników, wolumenu transakcji i parametrów serwera odpowiednich do skali magazynu.
- Przygotowanie serwerowni - zapewnienie zasilania awaryjnego, klimatyzacji oraz fizycznego zabezpieczenia pomieszczenia z serwerem.
- Instalacja i konfiguracja oprogramowania - wdrożenie systemu operacyjnego, bazy danych oraz aplikacji magazynowej wraz z pierwszą konfiguracją modułów.
- Integracja z siecią i urządzeniami - podłączenie terminali radiowych, drukarek etykiet i stanowisk komputerowych do sieci lokalnej.
- Testy, szkolenia i uruchomienie produkcyjne - sprawdzenie działania systemu w warunkach zbliżonych do rzeczywistych oraz przeszkolenie zespołu magazynu przed startem.
Każdy z tych etapów wymaga ścisłej współpracy między zespołem wdrożeniowym dostawcy oprogramowania a działem IT firmy, który przejmuje odpowiedzialność za system po zakończeniu wdrożenia systemu WMS. Dobrze przeprowadzone wdrożenie lokalne obejmuje też przygotowanie procedury awaryjnej na wypadek niedostępności serwera, tak aby magazyn mógł kontynuować podstawowe operacje nawet podczas krótkiej przerwy technicznej.
Podsumowanie
Wdrożenie systemu do magazynu w modelu lokalnym daje firmie pełną kontrolę nad danymi, sprzętem i harmonogramem utrzymania systemu, ale wymaga też własnych zasobów - odpowiedniej infrastruktury serwerowej oraz działu IT gotowego przejąć odpowiedzialność za jej sprawność. Dla firm z restrykcyjnymi wymogami bezpieczeństwa danych, ograniczonym dostępem do Internetu lub istniejącą już serwerownią model on-premise pozostaje rozwiązaniem dopasowanym do realnych warunków działania, niezależnie od tego, że rynek coraz częściej kieruje się w stronę rozwiązań chmurowych.
