Rozmowa o wdrożeniu systemu WMS w magazynie prędzej czy później schodzi na temat sprzętu, którym posługują się operatorzy na hali. Oprogramowanie magazynowe, nawet najlepiej zaprojektowane, jest tak samo dobre jak urządzenie, przez które pracownik z nim się komunikuje. Terminal radiowy pełni rolę tego łącznika - to fizyczne narzędzie, które operator trzyma w dłoni podczas przyjęcia towaru, kompletacji zamówienia czy inwentaryzacji. Ten artykuł opisuje terminal radiowy od strony sprzętowej i operacyjnej - budowę urządzenia, sposób działania sieci radiowej w magazynie, codzienne czynności operatora oraz kryteria wyboru modelu odpowiedniego dla konkretnej hali.
Czym jest terminal radiowy w magazynie
Terminal radiowy to przenośne urządzenie łączące funkcje skanera kodów kreskowych, komputera i modułu łączności bezprzewodowej w jednej obudowie. W odróżnieniu od prostego czytnika kodów, który jedynie odczytuje etykietę, terminal radiowy przesyła zeskanowane dane do systemu WMS natychmiast, a stan magazynu aktualizuje się w tej samej chwili, w której operator zeskanuje opakowanie. Nie ma tu miejsca na opóźnienie między wykonaniem czynności na hali a jej odzwierciedleniem w systemie.
Obudowa typowego terminala mieści kilka podstawowych elementów - ekran dotykowy, na którym wyświetlane są kolejne zadania i formularze, głowicę skanującą umieszczoną zwykle w górnej części obudowy, baterię o pojemności wystarczającej na całą zmianę roboczą oraz moduł radiowy odpowiedzialny za łączność z siecią magazynową. Część modeli zachowuje dodatkowo fizyczną klawiaturę numeryczną, przydatną przy ręcznym wpisywaniu ilości, numerów partii lub kodów, których nie da się odczytać skanerem z powodu uszkodzonej etykiety.
Terminale różnią się między sobą formą obudowy. Popularne są modele pistoletowe, trzymane jak pistolet skanujący, wygodne przy intensywnym skanowaniu wielu opakowań pod rząd, oraz terminale w formie niewielkiego tabletu z wbudowanym skanerem, lepiej sprawdzające się przy pracy wymagającej częstszego wypełniania formularzy na ekranie. Wybór formy zależy od tego, jaka czynność dominuje na danym stanowisku - intensywne skanowanie czy praca z dłuższymi formularzami.
Jak działa sieć radiowa łącząca terminal z systemem WMS
Terminal radiowy komunikuje się z serwerem systemu WMS za pośrednictwem sieci bezprzewodowej rozmieszczonej na terenie magazynu. Punkty dostępowe montowane pod sufitem, na słupach konstrukcyjnych lub na obudowach regałów tworzą zasięg obejmujący każdą strefę hali - rampę przyjęć, korytarze między regałami wysokiego składowania oraz strefę załadunku. Dzięki temu operator przemieszczający się z terminalem między lokalizacjami magazynowymi ma stały dostęp do aktualnych danych, bez potrzeby powrotu do stanowiska komputerowego po każdą informację.
Z perspektywy codziennej pracy magazynu liczy się przede wszystkim ciągłość i zasięg połączenia w każdym punkcie hali, nie sama technologia transmisji. Zbyt mała liczba punktów dostępowych albo ich niewłaściwe rozmieszczenie skutkuje strefami słabszego zasięgu, w których terminal wolniej przesyła dane, a operator zauważa opóźnienie w reakcji ekranu. Projekt sieci radiowej powinien więc uwzględniać wysokość regałów, konstrukcję hali oraz typowe trasy przemieszczania się pracowników, a nie wyłącznie powierzchnię magazynu podaną w metrach kwadratowych.
Nowoczesne terminale automatycznie przełączają się między najbliższymi punktami dostępowymi w trakcie ruchu operatora, co z jego perspektywy jest niezauważalne - liczy się jedynie to, że ekran cały czas pokazuje aktualne dane i przyjmuje kolejne skany bez zawieszania się. Producent sieci radiowej dobiera liczbę i rozmieszczenie punktów dostępowych indywidualnie dla każdego obiektu, ponieważ metalowe regały wysokiego składowania i betonowe słupy inaczej wpływają na rozchodzenie się sygnału niż otwarta hala z lekką zabudową.
Codzienna praca operatora z terminalem radiowym
Dla operatora magazynu terminal radiowy jest narzędziem towarzyszącym praktycznie każdej czynności wykonywanej na hali - od momentu rozpoczęcia zmiany, gdy loguje się do systemu i odbiera pierwsze zadanie, aż po jej zakończenie. Poniżej dwa obszary pracy, w których urządzenie odgrywa najbardziej zauważalną rolę.
Skanowanie towarów i potwierdzanie lokalizacji
Podstawową czynnością wykonywaną terminalem jest skanowanie kodu kreskowego towaru oraz kodu lokalizacji magazynowej - regału, poziomu i miejsca składowania. System WMS łączy oba skany, zapisując, który towar w jakiej ilości trafił do konkretnego miejsca. Dzięki temu w każdej chwili wiadomo, gdzie fizycznie znajduje się dana paleta czy karton, bez konieczności przeszukiwania hali lub pytania kolegów z pracy. Operator potwierdza terminalem także każdą zmianę lokalizacji - przesunięcie towaru między regałami, przeniesienie do strefy kompletacji czy wystawienie na rampę załadunkową.
Skanowanie eliminuje najczęstsze źródło błędów w magazynie prowadzonym ręcznie - pomyłkę przy przepisywaniu numeru partii lub adresu regału z kartki papieru. Terminal odczytuje kod jednoznacznie, a system od razu sprawdza, czy skan pasuje do bieżącego zadania, sygnalizując błąd, zanim towar trafi w niewłaściwe miejsce.
Odbiór zadań i priorytetów w czasie rzeczywistym
Terminal radiowy pełni też funkcję kanału komunikacji między dyspozytorem magazynu a operatorami na hali. Zamiast tablicy z wydrukowanymi zleceniami, pracownik widzi na ekranie listę zadań ułożoną według priorytetu, wyznaczoną automatycznie przez system na podstawie terminu wysyłki czy typu zamówienia. Gdy pojawia się pilne zlecenie, trafia ono na górę listy każdego dostępnego operatora bez potrzeby fizycznego przekazywania informacji. Proces kompletacji zleceń prowadzony w ten sposób pozwala reagować na zmiany w kolejności zamówień w ciągu kilku sekund, a nie po kolejnym obiegu papierowej dokumentacji.
Po wykonaniu zadania operator zamyka je bezpośrednio na terminalu, co automatycznie odblokowuje kolejny krok procesu dla innego stanowiska - na przykład przekazuje spakowaną paletę do strefy załadunku. Cały łańcuch operacji magazynowych przesuwa się więc naprzód bez oczekiwania na ręczne raportowanie postępu.
Jak wybrać terminal radiowy dla magazynu
Dobór modelu terminala radiowego nie powinien być przypadkowy, ponieważ urządzenie towarzyszy operatorowi przez całą zmianę, często w trudnych warunkach - niskiej temperaturze chłodni, zapyleniu czy przy pracy na wysokości podczas obsługi regałów wysokiego składowania. Poniżej trzy aspekty, na które warto zwrócić uwagę przed zakupem.
Ergonomia i waga urządzenia
Terminal, który operator trzyma w dłoni przez większość zmiany, powinien być lekki i dobrze wyważony - nadmierna waga po kilku godzinach pracy przekłada się na zmęczenie nadgarstka i spadek tempa skanowania. Istotne jest również rozmieszczenie przycisku spustowego skanera - powinien być dostępny zarówno dla osób praworęcznych, jak i leworęcznych, bez konieczności zmiany chwytu urządzenia. Dobrze zaprojektowany uchwyt na pasek pozwala też odciążyć dłoń podczas dłuższych przerw w skanowaniu, gdy terminal wisi na przedramieniu operatora.
Wytrzymałość obudowy i klasa szczelności
Magazyn to środowisko, w którym sprzęt upada z wysokości wózka czy regału, styka się z pyłem i - w chłodniach oraz mroźniach - z niską temperaturą i kondensacją pary wodnej. Terminale przeznaczone do takich warunków mają obudowę spełniającą normy odporności na upadek oraz klasę szczelności IP określającą odporność na pył i wilgoć. Wybór modelu o niższej wytrzymałości niż wymaga tego charakter magazynu kończy się zwykle częstszymi awariami i kosztami napraw przewyższającymi różnicę w cenie zakupu.
System operacyjny Android w terminalach magazynowych
Większość nowych terminali radiowych pracuje dziś pod kontrolą systemu Android, który zastąpił starsze, dedykowane platformy przemysłowe. Android ma tę zaletę, że interfejs aplikacji magazynowej przypomina obsługę popularnego smartfona - dotykowe przyciski, przewijanie list, powiadomienia o nowym zadaniu - dzięki czemu nowy pracownik uczy się obsługi terminala szybciej niż w przypadku starszych systemów operujących na klawiaturze numerycznej i menu tekstowym. Program magazynowy na Androida pozwala też producentowi WMS wydawać aktualizacje aplikacji równolegle na wszystkie terminale w magazynie, bez wymiany oprogramowania układowego urządzenia.
Przejście na Android ułatwia również dobór sprzętu zapasowego - w razie awarii terminala przemysłowego magazyn może tymczasowo wesprzeć się aplikacją mobilną zainstalowaną na zwykłym smartfonie lub tablecie z wbudowanym aparatem pełniącym funkcję skanera, co skraca przestój stanowiska do minimum.
| Forma terminala | Typowe zastosowanie | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Terminal pistoletowy | Intensywne skanowanie wielu opakowań pod rząd, np. przy przyjęciu dostawy | Wygodny chwyt i szybkie, powtarzalne skanowanie |
| Terminal typu tablet z czytnikiem | Kompletacja zamówień z dłuższymi formularzami na ekranie | Większy ekran ułatwiający pracę z listą pozycji |
| Terminal noszony na dłoni lub przedramieniu | Praca wymagająca swobody obu rąk, np. przy pakowaniu | Terminal nie zajmuje dłoni podczas innych czynności |
Integracja terminala radiowego z systemem WMS
Terminal radiowy sam w sobie jest tylko urządzeniem wejścia-wyjścia - jego realna wartość ujawnia się dopiero w połączeniu z systemem WMS, który interpretuje każdy skan i decyduje, jakie zadanie pokazać operatorowi w następnej kolejności. Rola WMS w firmie nie ogranicza się do samego magazynu, ale to właśnie terminal jest miejscem, w którym większość pracowników na hali codziennie spotyka się z tym systemem.
Integracja terminala z WMS obejmuje kilka warstw - aplikację działającą na ekranie urządzenia, komunikację z serwerem oraz logikę biznesową decydującą, jakie zadanie przydzielić danemu operatorowi. Poniższa lista porządkuje typowy przebieg pojedynczego zadania obsługiwanego terminalem, od momentu jego przydzielenia aż po zamknięcie.
- Przydzielenie zadania - system WMS wybiera kolejne zadanie z kolejki i wyświetla je na terminalu najbliższego, dostępnego operatora.
- Nawigacja do lokalizacji - ekran wskazuje regał, poziom i miejsce składowania, do którego operator powinien się udać.
- Skanowanie towaru i lokalizacji - operator potwierdza terminalem zgodność towaru z zadaniem oraz miejsce jego pobrania lub odłożenia.
- Wprowadzenie ilości - jeżeli zadanie tego wymaga, operator wpisuje lub potwierdza liczbę sztuk, kartonów czy palet.
- Zamknięcie zadania - system zapisuje wykonanie, aktualizuje stan magazynu i automatycznie generuje kolejny krok procesu dla innego stanowiska.
Firmy planujące otwarcie kolejnej lokalizacji lub obsługę magazynu w kilku miastach jednocześnie zyskują dodatkową elastyczność, gdy terminale łączą się z systemem działającym w modelu programu magazynowego w chmurze - nowy magazyn można wyposażyć w terminale i podłączyć do istniejącego systemu bez budowy odrębnej infrastruktury serwerowej na miejscu.
Przy zakupie terminali warto od razu przewidzieć zapasowe baterie i kilka urządzeń rezerwowych na wypadek awarii - brak sprzętu zapasowego w szczycie sezonu potrafi zatrzymać całe stanowisko pracy na czas naprawy lub dostawy zamiennika.
Terminal radiowy w typowych procesach magazynowych
Terminal radiowy towarzyszy niemal każdemu procesowi w ramach szerzej rozumianej gospodarki magazynowej - od przyjęcia dostawy, przez składowanie i kompletację, po inwentaryzację i wydanie towaru. Przy przyjęciu operator skanuje dokument dostawy i każdą paletę, porównując dostarczoną ilość z zamówieniem. Przy inwentaryzacji terminal pozwala policzyć zawartość regału bez przerywania bieżącej pracy magazynu, ponieważ skanowanie odbywa się równolegle z innymi zadaniami, a wyniki trafiają do systemu na bieżąco, zamiast czekać na zbiorcze zestawienie po zakończonym liczeniu.
Firmy wdrażające WMS wraz z flotą terminali radiowych często korzystają przy tym z pomocy zewnętrznego dostawcy, który dobiera odpowiedni model sprzętu do specyfiki magazynu i konfiguruje aplikację pod konkretne procesy klienta. Doświadczony dostawca oprogramowania magazynowego uwzględnia przy tym nie tylko funkcje systemu, ale też warunki panujące na hali - temperaturę, zapylenie czy intensywność ruchu towarów - dobierając terminal, który sprawdzi się w codziennej eksploatacji przez kilka lat, a nie tylko podczas prezentacji sprzętu.
Terminal radiowy pozostaje więc jednym z najważniejszych, choć często niedocenianych elementów sprawnie działającego magazynu. To on decyduje, jak szybko i dokładnie operator wykonuje powierzone mu zadania, a przez to - jak sprawnie działa cały system WMS zainstalowany w firmie. Dobrze dobrane, wytrzymałe i wygodne w obsłudze urządzenie przekłada się bezpośrednio na tempo pracy magazynu każdego dnia.
