Dobór skanera do programu magazynowego należy do decyzji sprzętowych o największym wpływie na codzienną pracę magazynu. Skaner kodów kreskowych stanowi główny punkt styku między pracownikiem a systemem WMS - to od jego typu, formy i parametrów technicznych zależy, jak szybko i bezbłędnie rejestrowane są przyjęcia, przesunięcia oraz wydania towaru. Rynek oferuje kilkanaście kategorii urządzeń, różniących się technologią odczytu, sposobem noszenia oraz metodą łączenia się z systemem magazynowym. Poniższy przewodnik porządkuje te kategorie i wskazuje, na jakie parametry zwrócić uwagę przy wyborze skanera dopasowanego do konkretnego środowiska magazynowego.
Typy skanerów kodów kreskowych - laserowe i obrazowe
Na rynku dostępne są dwie podstawowe technologie odczytu kodów kreskowych - skanery laserowe oraz skanery obrazowe, nazywane również imagerami. Skaner laserowy wysyła wiązkę światła, która przemiata kod wzdłuż jednej linii i mierzy odbite światło, odczytując wyłącznie proste kody liniowe. To rozwiązanie sprawdzone, tanie w produkcji i odporne na typowe warunki pracy, jednak ograniczone do kodów jednowymiarowych oraz wymagające względnie płaskiej, nieuszkodzonej etykiety.
Skaner obrazowy działa inaczej - wykonuje cyfrowe zdjęcie całego obszaru kodu za pomocą matrycy podobnej do tej w aparacie fotograficznym, a następnie analizuje obraz programowo. Dzięki temu odczytuje zarówno kody liniowe, jak i kody dwuwymiarowe, radzi sobie z etykietami wydrukowanymi na zagiętej powierzchni foliowej, a nawet z kodem wyświetlonym na ekranie smartfona kuriera. Ceną za tę elastyczność bywa nieco wyższy koszt urządzenia, choć różnica cenowa między technologiami systematycznie się zmniejsza.
Skanery 1D i 2D oraz odczyt kodów QR
Podział na skanery 1D i 2D odzwierciedla rodzaj kodów, jakie urządzenie potrafi odczytać. Skaner 1D obsługuje wyłącznie kody liniowe, na przykład EAN-13 czy Code 128, powszechne na etykietach produktów handlowych. Skaner 2D odczytuje dodatkowo kody dwuwymiarowe - QR czy Data Matrix - które w tej samej powierzchni etykiety mieszczą znacznie więcej danych, na przykład numer partii, datę przydatności czy numer seryjny pojedynczej sztuki towaru.
W magazynach korzystających z kartotek magazynowych rozbudowanych o numery partii lub numery seryjne skaner 2D praktycznie przestaje być opcją dodatkową, a staje się warunkiem sprawnej obsługi etykiety GS1. Skaner 1D pozostaje uzasadnionym wyborem tam, gdzie asortyment ogranicza się do prostych kodów EAN, a budżet na sprzęt jest ograniczony.
Forma urządzenia - ręczny, bezprzewodowy i noszony na palcu lub nadgarstku
Poza technologią odczytu równie istotna jest forma fizyczna skanera, bo to ona decyduje o wygodzie pracy przez całą zmianę roboczą. Skaner ręczny przewodowy, podłączony kablem do komputera lub kolektora, sprawdza się na stanowiskach stacjonarnych, na przykład przy pakowaniu zamówień czy odbiorze dostaw przy jednym stole. Skaner bezprzewodowy, łączący się z bazą lub urządzeniem mobilnym, uwalnia pracownika od kabla i pozwala poruszać się swobodnie między regałami, po czym wraca do stacji dokującej na czas ładowania.
Osobną kategorię stanowią skanery noszone - ring scanner zakładany na palec oraz skaner naramienny lub nadgarstkowy. Ring scanner odczytuje kod przy zbliżeniu dłoni do etykiety, bez konieczności chwytania osobnego urządzenia, co przyspiesza kompletację w magazynach z bardzo dużą liczbą pozycji na zamówienie. Skaner nadgarstkowy lub naramienny przenosi ciężar urządzenia z dłoni na przedramię lub tors, co ma znaczenie przy pracy trwającej wiele godzin bez przerwy. Obie formy zwykle łączą się bezprzewodowo z terminalem radiowym noszonym na pasku lub w kieszeni roboczej.
Kolektor danych ze zintegrowanym skanerem czy skaner Bluetooth do smartfona
Przed zakupem warto rozstrzygnąć fundamentalny wybór między dwoma modelami sprzętowymi. Pierwszy to kolektor danych - urządzenie łączące w jednej obudowie ekran, klawiaturę lub ekran dotykowy oraz wbudowaną głowicę skanującą, zaprojektowane od podstaw do pracy magazynowej i odporne na upadki, kurz oraz wilgoć. Kolektor działa jako samodzielny terminal, na którym zainstalowana jest aplikacja programu magazynowego, więc pracownik obsługuje cały proces na jednym urządzeniu.
Drugi model to zestaw złożony z osobnego skanera Bluetooth oraz smartfona lub tabletu, na którym uruchomiona jest aplikacja Android WMS. Skaner paruje się z urządzeniem mobilnym i przekazuje odczytany kod do aplikacji, podczas gdy ekran, procesor i bateria pozostają po stronie smartfona. Takie rozwiązanie bywa tańsze przy skalowaniu floty urządzeń, ponieważ smartfony klasy konsumenckiej kosztują zwykle mniej niż przemysłowe kolektory, choć ustępują im pod względem odporności mechanicznej i przewidywanej żywotności w trudnych warunkach magazynowych.
Kryteria wyboru skanera do magazynu
Niezależnie od wybranej kategorii urządzenia, kilka parametrów technicznych decyduje o tym, czy skaner sprawdzi się w konkretnym magazynie. Poniższa lista porządkuje najważniejsze z nich.
- Zasięg pracy bezprzewodowej - skaner powinien utrzymywać połączenie z bazą lub terminalem na całej długości alejki magazynowej, bez zrywania transmisji przy najdalszej lokalizacji.
- Klasa szczelności obudowy IP - im trudniejsze warunki pracy (chłodnia, mycie hal, praca na zewnątrz), tym wyższa klasa IP powinna cechować obudowę urządzenia.
- Czas pracy na baterii - urządzenie powinno wytrzymać pełną zmianę roboczą bez konieczności ładowania w środku dnia pracy.
- Ergonomia i waga - przy pracy trwającej wiele godzin niewielka różnica wagi między modelami wpływa na komfort i tempo pracy zespołu.
- Zgodność z programem magazynowym - warto sprawdzić, czy wybrany skaner współpracuje z używanym programem WMS bez dodatkowych nakładek czy sterowników.
Odporność obudowy i klasa szczelności IP
Klasa szczelności IP opisuje odporność obudowy na pył i wodę za pomocą dwóch cyfr - pierwsza dotyczy pyłu, druga wody. W typowym magazynie suchym wystarcza klasa IP54, chroniąca przed osadzającym się kurzem i przypadkowym zachlapaniem. W chłodniach, myjniach pojemników czy na zewnętrznych rampach przeładunkowych warto sięgnąć po urządzenie o klasie IP65 lub wyższej, odporne na strumień wody oraz pracujące poprawnie w niskiej temperaturze. Producenci deklarują zwykle również zakres temperatury pracy oraz odporność na upadek z określonej wysokości na beton, co ma znaczenie przy intensywnym użytkowaniu przez wiele godzin dziennie.
Czas pracy baterii i ergonomia urządzenia
Autonomia baterii decyduje o tym, czy skaner przetrwa całą zmianę roboczą bez przerwy na ładowanie. Typowe urządzenie bezprzewodowe pracuje od ośmiu do dwunastu godzin przy umiarkowanej intensywności skanowania, jednak wartość ta spada przy intensywnej pracy z podświetlonym ekranem lub w niskiej temperaturze. Przy pracy dwuzmianowej warto zaplanować baterie wymienne lub stacje dokujące dostępne w trakcie przerwy, tak aby żadne stanowisko nie zostało bez sprawnego urządzenia.
Waga i kształt obudowy wpływają na komfort pracy równie mocno jak parametry techniczne. Urządzenie o kilka dekagramów cięższe od konkurencyjnego modelu może wydawać się drobnym szczegółem w specyfikacji, ale po ośmiu godzinach trzymania go w dłoni różnica staje się odczuwalna. Z tego względu przed zakupem większej partii sprzętu warto przeprowadzić krótki test na hali, z udziałem pracowników, którzy będą korzystać ze skanera na co dzień.
| Typ skanera | Typowe zastosowanie | Zalety |
|---|---|---|
| Skaner laserowy 1D | Proste kody EAN na towarach handlowych, stanowiska stacjonarne | Niska cena, odporność na typowe warunki, prosta obsługa |
| Skaner obrazowy 2D | Etykiety GS1 z numerem partii, kody QR, magazyny z rozbudowaną identyfikacją | Odczyt kodów 1D i 2D, praca z uszkodzoną lub zagiętą etykietą |
| Kolektor danych | Magazyny wysokiego składowania, praca całozmianowa w terenie | Jedno urządzenie, wysoka odporność mechaniczna, długa żywotność |
| Skaner Bluetooth do smartfona | Mniejsze magazyny, elastyczna flota urządzeń | Niższy koszt wdrożenia, łatwe skalowanie liczby stanowisk |
| Ring scanner | Intensywna kompletacja zamówień, duża liczba pozycji na dokument | Wolne obie dłonie, szybkość kolejnych odczytów |
Dobór skanera do środowiska magazynowego
Ten sam model skanera rzadko sprawdza się jednakowo dobrze we wszystkich typach magazynów. W chłodniach i mroźniach najważniejsze stają się niska temperatura pracy baterii oraz obudowa odporna na skraplającą się wilgoć - standardowy skaner biurowy traci sprawność już po kilkunastu minutach w ujemnej temperaturze. W magazynach wysokiego składowania, gdzie pracownik często skanuje etykiety umieszczone wysoko na regale, przydatny bywa skaner o wydłużonym zasięgu odczytu, pozwalający trafić w kod bez wspinania się po drabince.
Magazyny e-commerce, obsługujące dużą liczbę drobnych przesyłek, korzystają zwykle z ring scannerów lub lekkich skanerów bezprzewodowych przy stanowiskach pakowania, gdzie liczy się tempo kolejnych odczytów. Magazyny produkcyjne, w których skanowanie towarzyszy pracy przy linii, częściej sięgają po kolektory danych zamontowane na wózku lub stacjonarne czytniki na stanowisku, uzupełnione osobnym skanerem ręcznym do doraźnych odczytów. Przy planowaniu wdrożenia systemu WMS warto uwzględnić dobór sprzętu jako osobny etap analizy przedwdrożeniowej, a nie decyzję podejmowaną w ostatniej chwili.
Przed zakupem większej partii skanerów warto przetestować dwa lub trzy modele bezpośrednio na hali magazynowej, w tych samych warunkach oświetlenia i temperatury, w jakich urządzenia będą pracować na co dzień.
Ile kosztuje skaner do magazynu
Ceny skanerów magazynowych rozkładają się w szerokim przedziale, zależnie od technologii odczytu, formy urządzenia i klasy odporności. Najprostsze skanery laserowe 1D podłączane kablem do komputera należą do najtańszej kategorii sprzętu i sprawdzają się na pojedynczym stanowisku pakowania. Skanery obrazowe 2D oraz modele bezprzewodowe kosztują zwykle kilkukrotnie więcej, a przemysłowe kolektory danych, projektowane do pracy całozmianowej w trudnych warunkach, stanowią najwyższą kategorię cenową wśród urządzeń do odczytu kodów.
Całkowity koszt wyposażenia magazynu w skanery warto liczyć nie tylko po cenie zakupu, lecz również po koszcie utrzymania floty - żywotności baterii, dostępności części zamiennych oraz odporności na uszkodzenia przy codziennym upuszczaniu urządzenia. Tańszy sprzęt konsumencki, wymagający częstszej wymiany, bywa w perspektywie kilku lat droższy niż jednorazowo wyższy wydatek na urządzenie klasy przemysłowej. Dobór odpowiedniej kategorii sprzętu do programu magazynowego najlepiej skonsultować na etapie analizy przedwdrożeniowej, zanim zapadnie decyzja o zakupie większej partii urządzeń.
Osobom zainteresowanym praktyczną stroną samego procesu skanowania na etapach przyjęcia i wydania towaru polecamy artykuł o skanowaniu w magazynie krok po kroku, a technicznymi aspektami parowania urządzeń z aplikacją mobilną - tekst o integracji aplikacji na Androida ze skanerami i drukarkami. Właściwie dobrany skaner, dopasowany do środowiska pracy i wymagań konkretnego magazynu, pozostaje jednym z tych elementów wdrożenia WMS, które najszybciej zwracają się w postaci mniejszej liczby błędów i krótszego czasu obsługi każdej operacji.
