Program do logistyki transportu - przepływ danych z tachografu do Tacho Ekspert

Program do logistyki transportu i dane z pojazdów

Program do logistyki transportu planuje trasy i prowadzi zlecenia. Kierowca jest zasobem w planie, ale jego czas pracy podlega przepisom. Dane o czasie jazdy i odpoczynku powstają w tachografie, a nie w systemie zleceń. Program logistyczny nabiera praktycznej wartości dopiero wtedy, gdy te dwa źródła danych się spotykają.

Linkway.TMS jest w opisie producenta programem, który planuje trasy i przydziela zlecenia, a także śledzi status przesyłek. Producent wymienia monitorowanie pojazdów w czasie rzeczywistym oraz generowanie raportów. Według opisu program współpracuje z aplikacjami monitorującymi wydajność kierowców i umożliwia wymianę danych z klientami. Ta strona omawia jeden wycinek tego obszaru: przepływ danych z tachografów.

Po stronie Linkway do tego zadania służy platforma opisana jako Linkway Integrator danych dla Tacho Ekspert. Producent podaje, że wysyła ona automatycznie dane z kart kierowców do systemu Tacho Ekspert. Informacje o usłudze znajdują się na stronie Linkway Integrator Tacho Ekspert.

Reguła: plan zleceń i ewidencja czasu pracy są dwoma zapisami tego samego dnia kierowcy, więc muszą się rozjeżdżać jak najrzadziej i tylko z powodu wyjaśnionej różnicy.

Linkway Integrator danych dla Tacho Ekspert

Tacho Ekspert służy do analizy i rozliczania czasu pracy kierowców. Program pomaga też monitorować przestrzeganie przepisów oraz przy rozliczaniu płac i delegacji. Producent Linkway wskazuje, że przy rozwiązaniu integracyjnym firma nie musi już ręcznie wysyłać plików z danymi z tachografów.

Zysk z takiego rozwiązania nie polega na przyspieszeniu jednego kliknięcia. Polega na usunięciu kroku, który w firmach bywa pomijany lub odkładany na koniec miesiąca. Dane z karty kierowcy przechodzą do systemu analizy według stałej reguły, więc luka w ewidencji wychodzi na jaw po dniach, a nie po tygodniach.

Opis producenta akcentuje bezpieczeństwo i zgodność procesu z przepisami oraz jakość przesyłu informacji. Szczegółowego zakresu i formatu plików producent nie podaje, podobnie jak harmonogramu wysyłki, więc te punkty należy uzgodnić z dostawcą przy wdrożeniu. Ogólne omówienie platformy integracyjnej znajduje się w artykule o linkway.INTEGRATOR i jego zastosowaniach, a pełną kontrolę nad danymi z urządzeń GPS opisuje tekst o jednym systemie dla wszystkich danych GPS.

Dane z tachografu w przepływie do analizy

Tachograf cyfrowy zapisuje aktywność kierowcy w dwóch miejscach. Karta kierowcy przechowuje dane osoby, która jej używa, a pamięć pojazdu dane dotyczące samego pojazdu i wszystkich osób, które nim jechały. Do analizy trzeba pobrać oba źródła, bo tylko ich zestawienie pokazuje, czy któraś doba nie została pominięta.

Pobrane dane mają postać pliku z podpisem cyfrowym, który potwierdza ich autentyczność. Programy analizujące zwykle sprawdzają podpis i odrzucają plik zmieniony po pobraniu. Czas w tachografie zapisuje się w UTC, dlatego widok lokalny wymaga przeliczenia z uwzględnieniem strefy i zmiany czasu.

• Jazda - okres, w którym pojazd jest prowadzony, liczony do limitów czasu prowadzenia.
• Inna praca - załadunek, prace przy pojeździe i czynności biurowe, które nie są jazdą.
• Gotowość - czas oczekiwania na dyspozycję, gdy kierowca nie prowadzi pojazdu i nie wykonuje pracy.
• Odpoczynek - przerwa oraz odpoczynek dobowy lub tygodniowy, liczone według przepisów.

Przepisy wyznaczają maksymalne odstępy między pobraniami z karty i z pamięci pojazdu oraz limity czasu prowadzenia i minimalne odpoczynki. Konkretne wartości należy przyjmować z obowiązujących aktów prawnych i z dokumentacji tachografu, a nie z opisu w artykule. Program jedynie pilnuje, czy termin nie minął.

Czas pracy kierowcy jako proces

Ewidencja czasu pracy jest procesem z etapami i właścicielami, a nie jednorazowym raportem. Każdy etap ma dane wejściowe i wynik, który przechodzi dalej, więc błąd na początku psuje rozliczenie na końcu. Tabela pokazuje układ takiego procesu w firmie transportowej.

Etap kontroli kompletności można zautomatyzować prostym zapytaniem do bazy. Poniższy przykład zwraca kierowców, od których ostatniego pobrania karty minęło więcej dni niż przyjęty limit. Nazwy tabel są przykładowe, a limit dobiera firma zgodnie z przepisami i własną polityką.

DECLARE @LimitDni int = 21;

SELECT k.KierowcaId, k.Nazwisko,
       MAX(p.OkresDo) AS OstatnieDanePoOkresie,
       DATEDIFF(day, MAX(p.OkresDo), SYSDATETIME()) AS DniOdPobrania
FROM   dbo.Kierowca AS k
LEFT JOIN dbo.PobranieKarty AS p ON p.KierowcaId = k.KierowcaId
GROUP BY k.KierowcaId, k.Nazwisko
HAVING MAX(p.OkresDo) IS NULL
    OR DATEDIFF(day, MAX(p.OkresDo), SYSDATETIME()) > @LimitDni;

Wynik trafia do dyspozytora przed planowaniem, a nie po fakcie. Powiązanie planu z czasem pracy w interfejsie kalendarza omawia artykuł o kalendarzu dla firmy transportowej, a monitoring i normy pracy kierowców opisuje tekst o monitoringu transportu a kosztach floty.

Plan zleceń a ewidencja czasu pracy - punkty styku

Plan zleceń odpowiada na pytanie, kto ma dojechać dokąd i kiedy. Ewidencja czasu pracy odpowiada na pytanie, ile kierowca już przepracował i co mu jeszcze wolno. Rozbieżność między tymi zapisami ujawnia się zwykle w chwili, gdy zlecenie jest już w drodze, więc najtańszy moment korekty mija.

Opis producenta nie precyzuje, czy wynik analizy Tacho Ekspert wraca do planowania w linkway.TMS. Jeżeli firma tego oczekuje, kierunek zwrotny należy zapisać w wymaganiach wdrożeniowych. Bez niego dyspozytor korzysta z dwóch ekranów, co nadal jest lepsze od pracy na plikach wysyłanych ręcznie.

Reguła: kierowcę przydziela się do zlecenia dopiero po sprawdzeniu, że jego ostatnie dane z tachografu są kompletne.

Przepływ plików bez duplikatów i strat

Automatyzacja wysyłki wymaga dwóch zabezpieczeń, znanych z każdej integracji plikowej. Plik nie może zostać wysłany dwa razy ani zaginąć w drodze. W praktyce stosuje się do tego skrót pliku oraz kolejkę z ponawianiem i potwierdzeniem odbioru po stronie systemu analizy.

using System.IO;
using System.Security.Cryptography;

static string PodpisPliku(string sciezka)
{
    using var strumien = File.OpenRead(sciezka);
    return Convert.ToHexString(SHA256.HashData(strumien));
}

Skrót SHA-256 identyfikuje zawartość niezależnie od nazwy pliku. Jeżeli ten sam skrót pojawia się drugi raz, integracja pomija wysyłkę i zapisuje ślad w dzienniku. Zmieniony plik ma inny skrót, więc jest traktowany jako nowy i przechodzi kontrolę podpisu.

Zapis czasu w bazie

Czas z tachografu w UTC warto przechowywać jako datetimeoffset, a nie jako datę bez strefy. Typ ten zapamiętuje przesunięcie, dzięki czemu wyświetlenie w czasie lokalnym nie zmienia zapisanego momentu. Dokumentacja typu znajduje się w opisie datetimeoffset w Microsoft Learn.

Monitoring integracji

Integracja, której nikt nie obserwuje, przestaje działać po cichu. Wystarczą dwa wskaźniki: czas od ostatniego udanego przesłania oraz liczba plików czekających w kolejce. Oba pokazuje się administratorowi, a alert uruchamia się, gdy jeden z nich przekracza próg.

Nieudana wysyłka nie może być ponawiana bez końca. Stosuje się rosnące odstępy między próbami, a po ustalonej liczbie niepowodzeń plik trafia do kolejki błędów z opisem przyczyny. Dopiero wtedy sprawą zajmuje się człowiek, który sprawdza, czy problemem jest łączność, format pliku czy odrzucenie po stronie odbiorcy.

Dane osobowe kierowcy i zakres dostępu

Aktywności zapisane na karcie kierowcy są danymi osobowymi, bo wskazują konkretną osobę i jej rytm pracy. Dostęp do ich pełnego widoku powinien mieć wąski krąg pracowników, na przykład kadry i osoba odpowiedzialna za czas pracy. Dyspozytor potrzebuje zwykle wyniku, czyli dostępnego czasu i statusu kompletności, a nie surowego zapisu doby.

Okres przechowywania wynika z przepisów o czasie pracy i z polityki firmy, więc należy go zapisać w dokumentacji wdrożenia. Ta sama zasada dotyczy kopii plików, które zostają na serwerze integratora po wysłaniu do analizy: nie mogą leżeć bez terminu usunięcia.

Raporty z ewidencji czasu pracy

Wynik analizy jest użyteczny wtedy, gdy trafia do właściwych osób w postaci, którą mogą wykorzystać. Kadry potrzebują godzin do rozliczenia, a dyspozytor listy kierowców z kompletnymi danymi. Kierownik floty ocenia natomiast, ile wyjątków pozostaje niewyjaśnionych.

Zestawienia dla firm pracujących na SQL Server buduje się często w usłudze raportowej, z parametrem okresu i kierowcy. Sposób przygotowania takich wydruków w formacie RDL opisuje artykuł o SQL Report Builder i raportach RDL. Istotne jest, by raport pokazywał także to, czego brakuje, a nie tylko dane, które dotarły.

Wyjaśnienie wyjątku kończy się wpisem z datą i przyczyną, podpisanym przez osobę odpowiedzialną. Wpis zostaje w archiwum razem z plikiem źródłowym, więc każdą liczbę w raporcie można sprowadzić do konkretnego pobrania. Bez tego powiązania raport jest zestawieniem liczb, których nikt nie potrafi obronić przy kontroli.

Pojazd na placu i transport nieawizowany w VSS.net

Część procesu logistycznego odbywa się w miejscu rozładunku, nie w trasie. Funkcja Transport nieawizowany w systemie VSS.net dotyczy pojazdów, które przyjeżdżają bez wcześniejszego zgłoszenia. Formularz obejmuje dane pojazdu i kierowcy, a także cel wizyty, a rejestracja odbywa się przy bramie. Producent opisuje ją na stronie funkcji Transport nieawizowany.

Z funkcji można generować jednorazową przepustkę w formie dokumentu PDF oraz zapisać odręczny podpis kontrahenta. System pozwala też policzyć, ile transportów odbyło się bez awizacji, co przydaje się przy planowaniu. Osobny materiał opisuje ten mechanizm w artykule Transport nieawizowany, a awizację po stronie przewoźnika i dyspozytora przedstawia tekst o awizacji transportu.

Lista transportów w VSS.net zawiera numer rejestracyjny i status transportu, a wyszukiwarka filtruje po dacie oraz po kierowcy. Zdjęcie pojazdu zarejestrowane przez moduł LPR może zawierać dodatkowe informacje ułatwiające identyfikację. Widok ten łączy się z awizacjami oraz z księgą gości.

Kryteria oceny programu do logistyki transportu

Przy wyborze programu do logistyki transportu warto sprawdzić, jak system wymienia dane z otoczeniem. Integracja z analizą czasu pracy jest tylko jednym z punktów, ale dobrze pokazuje jakość interfejsów dostawcy. Poniższa lista porządkuje pytania, które warto zadać przed podpisaniem umowy.

• Kierunek wymiany - czy wynik analizy czasu pracy wraca do planowania zleceń, czy trafia tylko do systemu płacowego.
• Kontrola kompletności - czy system pokazuje dni i pojazdy bez danych, a nie tylko dane, które dotarły.
• Zakres przesyłanych danych - czy integracja obejmuje pamięć pojazdu, czy wyłącznie karty kierowców.
• Dziennik zdarzeń - czy administrator widzi historię wysyłek i błędy z opisem przyczyny.

Test z próbnym plikiem zawierającym celowo pominięte dni pokazuje więcej niż prezentacja: system powinien wskazać lukę, a nie zakończyć przetwarzanie bez uwag. Poza czasem pracy dyspozytor korzysta z aplikacji kierowcy do potwierdzania etapów. Opisuje ją artykuł o aplikacji linkway.TRACKER, a szerszy kontekst programów TMS w transporcie przedstawia tekst o programie TMS Linkway w logistyce transportu. Integrację z Tacho Ekspert wymienia także materiał o aplikacji TMS dla operatorów logistycznych.

Wdrożenie takiej integracji zaczyna się od listy kierowców i pojazdów oraz od ustalenia, kto odpowiada za wyjaśnianie luk. Przebieg projektu opisuje artykuł o wdrożeniu linkway.TMS w czterech etapach. Zbieranie pozycji z urządzeń GPS różnych producentów przedstawia tekst o integratorze GPS dla flot.